Giáo Dục Sớm Theo Phương Án 0 Tuổi

“Khi con có lòng hiếu kỳ và tập trung chú ý vào sự việc nào đó, tôi liền nắm lấy cơ hội và dạy bảo cháu. Tôi đọc to và viết chúng ra giấy bất cứ khi nào có thể. Tuy cách làm này có chút rời rạc và lộn xộn, hoặc có lúc cháu không hoàn toàn lý giải được sự vật mà cháu tập trung chú ý, song tôi chưa bao giờ để lỡ cơ hội dạy con. Tôi cho rằng, giáo dục ngay từ giai đoạn đầu cũng giống như thuật chơi cờ vây, bề ngoài đi một nước cờ vào chỗ này hay chỗ khác, song cuối cùng cũng nhằm mục đích tạo nên một thế trận chiếm lĩnh bàn cờ. Đây chính là hình thức đặc thù của giáo dục sớm“- Tâm sự của một phụ huynh trong nhật ký giáo dục sớm.

tre-hoc-tap-3

Phương Án 0 Tuổi Và 15 Phương Diện Giáo Dục

Tuy nhiên, làm thế nào để bồi dưỡng trẻ từ nhiều “nước cờ” như vậy và lựa chọn những nội dung giáo dục nào cho hiệu quả, cha mẹ và thầy cô giáo cần tham khảo 15 phương diện giáo dục sau:

  1. Rèn luyện cơ quan cảm giác

Rèn luyện Năm giác quan cho trẻ sơ sinh, chẳng hạn như cho trẻ sống trong một căn phòng đầy ánh sáng, căn phòng của bé không nhất thiết phải tránh các loại tiếng ồn. Chú ý để trẻ ngửi các mùi, các vị khác nhau và rèn luyện xúc giác của bé bằng cách cho tiếp xúc với các đồ vật cứng mềm, nhẵn mịn, thô ráp…

che-do-an-cho-tre-2

  1. Phát triển khả năng giao tiếp xã hội

– Thường xuyên có nhiều người chơi cùng trẻ, dạy trẻ phát âm, nói chuyện và chơi thật vui vẻ
– Những người tiếp xúc với trẻ cần có thái độ thân thiết, hòa nhãm yêu thương không khiến trẻ sợ hãi
– Người lạ khi tiếp xúc với trẻ không nên nóng vội, cần từ từ làm quen.
– Người lớn và các em nhỏ lớn hơn khi tiếp xúc không được dọa nạt, càng không được cười nhạo, trêu đùa quá mức.
– Người lớn cần đặc biệt tôn trọng trẻ, ngay cả những người khách đến chơi nhà cũng nên lịch sự với trẻ như chào hỏi khi tới và nói lời tạm biệt lúc ra về. Không nên ep trẻ phải xưng hô lịch sự, chỉ cần người lớn nhiệt tình làm mẫu, đồng thời khuyến khích trẻ đúng lúc, trẻ có thể chào hỏi tự nhiên.
– Không nên ép việc trẻ không thích trước mặt người khác
– Thường xuyên bế trẻ hoặc dắt trẻ sang nhà hàng xóm chơi, khích lệ trẻ tự do nói chuyện (chú ý không dọa nạt hay trêu đùa) lần sau trẻ có thể tự tới chơi nhà hàng xóm, nói chuyện thường ngày với các cô các chú.
– Khách tới nhà, cha mẹ nên khuyến khích trẻ mang nước, bánh kẹo ra mời khách. Khi được mời, người khách nên ăn một ít và nói cảm ơn.
– Để trẻ chơi cùng các bạn khác, khuyến khích trẻ chia sẻ đồ chơi, có thái độ thân thiện và quan tâm đến bạn. Ví dụ như khi thấy một bạn nhỏ ngã, nên khuyến khích trẻ nhanh chóng đỡ bạn đứng dậy, giúp bạn xoa nhẹ chỗ đau… Nếu trẻ không tham gia vào môi trường giao tiếp xã hội, thì sẽ không thể bồi dưỡng hành vi tốt như vậy.

  1. Dạy trẻ biết cách quan sát và đặt câu hỏi

Để dạy con quan sát và đặt câu hỏi, bố mẹ hãy nương theo sự chú ý của con, thấy con có hứng thú với sự vật gì thì nhanh chóng nói tên, viết chữ của sự vật đó ra cho con nghe. Không cần giải thích dài dòng. Như vậy nhiều lần trẻ sẽ có mong muốn tìm hiểu mạnh mẽ.

Dạy con quan sát và đặt câu hỏi để kích thích trí não phát triển

Khi bé chưa biết nói nhưng đã có thể biểu đạt sự mong muốn tìm hiểu về xung quanh. Công việc của cha mẹ là để ý một chút và khơi gợi sự chú ý của trẻ. Cha của Karl Witte đã bắt đầu dạy ông nhận thức về thế giới bên ngoài ngay từ khi chưa biết nói. Ví dụ như ông thường dơ ngón tay của mình ra cho con nghịch, con liền nắm lấy và đưa lên miệng, rồi sau đó rút tay ra, đợi con chú ý trong vài giây, người cha nói “ngón tay”. Cứ như vậy, vốn tri thức của Karl Witte ngày một phong phú hơn. Bạn có thể tìm hiểu về Karl Witte qua bài viết Thiên tài và giáo dục sớm.

Càng lớn việc quan sát và đưa ra câu hỏi có vị trí quan trọng hơn, độ khó tăng lên. Bố mẹ nên tạo điều kiện hướng dẫn trẻ quan sát, đặt câu hỏi mọi lúc mọi nơi, từ môi trường xung quanh đến nơi tham quan du lịch, khi về quê hoặc đi xa…

  1. Phát triển thể lực và độ khéo léo

Trẻ sau khi tròn 1tháng tuổi cần được thực hiện các động tác thể dục bị động như nghiêng trái, nghiêng phải, giơ tay lên cao mỗi ngày hai lần vào giờ cố định. Người lớn đặt trẻ nằm ngửa, sau đó cầm hai cổ tay của trẻ đưa lên song song, nghiêng sang trái, sang phải và liên tục đếm “một hai ba bốn năm…” Tương tự như vậy với chân. Nâng đầu và lưng trẻ nhẹ nhàng để thực hiện tư thế ngồi lên nằm xuống… Làm như vậy sẽ nâng cao khả năng dẻo dai, biết đi sớm hơn.

Nên dạy trẻ sớm hơn các khả năng bò, lẫy, đi. 3 tháng biết lẫy thì 2 tháng rưỡi bắt đầu tập các động tác lẫy, 6 thángbiết ngồi thì cuối tháng thứ 5 đã cho tập ngồi. Cứ như vậy cho đến lúc biết đi, biết nói. Trẻ rất thích được vận độngnhư vậy, những trẻ được tập các bài tập đều đặn sẽ tỏ ra linh hoạt hơn. Đặc biệt nếu có điều kiện, 2 – 3 tháng tuổicho tập bơi, khi được một tuổi dạy trượt băng, khi được một tuổi dưỡi dạy đi trên dây thăng bằng. Khi được 2 tuổi tập vỗ bóng, chuyền bóng, tiếp bóng, bỏ bóng đồng thời rèn luyện các kỹ năng trèo cao bò thấp, leo cầu thang, đánh đu… Bố mẹ có thể treo một quả bóng trên cao và cùng nhảy lên vỗ bóng với con, bắc một chiếc cầu nhỏ đẻ trẻ lớn một chút sẽ tập đi trên đó…

Những hoạt động này sẽ giúp thúc đẩy quá trình sinh trưởng của cả não, tăng khả năng linh hoạt điều khiển các bộ phận trên cơ thể. Bên cạnh đó, việc rèn luyện bằng các hoạt động tưởng chừng như quá sức này giúp trẻ hình thành sự dũng cảm, không sợ nóng, không sợ lạnh, không sợ nước, không sợ độ cao, hình thành thói quen vận động.

  1. Rèn luyện kỹ năng lao động và chế tác

Biết lao động và chế tác ngay từ nhỏ sẽ bồi dưỡng tình yêu lao động, yêu khoa học, tinh thần hăng say sáng tạo không ngại khó. Tất cả các nhà phát minh lỗi lạc trên thế giới đều trải qua các hoạt động tay chân ngay từ khi thơ ấu. Darwin thich được bắt các loại côn trùng, Einstein thường âm thầm tháo các cây kim trong la bàn, Newton lại thích nghịch các máy đồ chơi…

Ngay từ khi trẻ còn nhỏ, nên khuyến khích trẻ làm những công việc gia đình và tự phục vụ mình trong khả năng của trẻ như tự đi dày, đói thì tự ăn, khát tự uống, ngủ thì tự đi ngủ, tự đi vệ sinh… Hãy biến trẻ thành người giúp bố kê lại cái bàn, cái ghế, giúp mẹ quét nhà… Bên cạnh đó, tăng cường các trò chơi chú trọng kỹ năng khéo léo của đôi tay như: nhặt hạt đậu khác màu, hướng dẫn bé cắt giấy thủ công, nặn đất, trồng cây, làm đồ chơi

  1. Bồi dưỡng khả năng ngôn ngữ

Khả năng ngôn ngữ là khả năng quan trọng nhất để phát triển con người. Không phải tự nhiên mà trẻ biết nói. Đó là quá trình lắng nghe từ trong bào thai cho đến lúc trào đời, thêm 12 tháng chỉ lắng nghe và dần dần hiểu được các từ đơn giản, 1 tuổi có những trẻ nói ê a suốt nhưng lại cũng có trẻ không nói được từ nào. Đó chính là do môi trường xung quanh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ngôn ngữ của trẻ.

  1. Học nghe và học nói giữ vị trí quan trọng số một

– Khi cùng hoạt động, cần ngồi đối diện với trẻ và nói những câu ngắn gọn, rõ ràng để nói chuyện
– Khi trẻ 3 tháng tuổi, bạn nên bắt đầu dạy trẻ phát âm, bất kể âm nào, lớn hơn một chút, bố mẹ tiếp tục dạy tiếng kêu của các con vật.
– Trẻ sau 10 tháng tuổi chính thức biết nói. Khi trẻ dùng tay để biểu đạt yêu cầu ví dụ như chỉ tay vào con búp bê và kêu ư ư, bố mẹ phải khích lệ để trẻ nói “Búp bê, con muốn búp bê”. Nếu cảm thấy con có thể biểu đạt bằng lời nhưng không chịu nói, hãy tạm thời ngừng thỏa mãn nhu cầu.
– Khi nói với con, không được nói những từ sai quy phạm mà cần nói rõ ngữ âm, không lặp lại các từ mà trẻ đang nói ngọng. Làm mẫu và giúp con chỉnh xửa, cho con hiểu rằng việc phát âm sai là không phải đùa, hay vui gì.
– Khi dạy nói chú ý lượng hóa sự vật “1 con ngựa” “1 xe ô tô” “1 cái bát”… Không được nói đại khái
– Dùng tiếng phổ thông để nói chuyện
– Kiên trì cùng con nghe, đọc và thuộc lòng các bài hát thiếu nhi, các câu đố, các bài thơ hay. Đặc biêt là kể chuyện. Khuyến khích trẻ kể lại bằng giọng văn của mình
– Song song với học tiếng mẹ đẻ, cho con làm quen với ngoại ngữ.

  1. Dạy trẻ học âm nhạc và ca múa

Quá trình này thúc đẩy sự phát triển của bán cầu não phải, từ đó giúp bé hình thành năng lực tưởng tượng và óc thẩm mỹ. Ngay từ trong bào thai, mẹ nên áp dụng hình thức thai giáo như nghe nhạc, hát theo và duy trì việc nghe nhạc sau khi sinh con. Hãy cho con làm quen với âm nhạc, với vần và nhịp điệu như việc con tắm nắng, tắm nước… Những giai điệu âm nhạc du dương làm tăng trí tưởng tượng và tình cảm của trẻ trở nên bay bổng hơn.

Bố mẹ và gia đình nên có những buổi hát cho nhau nghe, ban đầu có thể bố mẹ hát cho con nghe, con sẽ đi từ việc nhe nhiều, phát âm các từ cuối trong bài hát, hát cả bài rồi mới đến hiểu nghĩa bài hát. Khi con đã hát theo thì cả nhà nên dành khoảng thời gian nhất định trong tuần cho hoạt động này. Cần chú ý là bố mẹ nếu không hiểu ngũ âm, hay hát sai nhạc và âm điệu thì không được dạy trẻ học hát.

Cho con xem các tiết mục ca múa nhạc trên tivi, ở các cung văn hóa một cách đều đặn và giới hạn trong ngày. Dựa vào sự chú ý trong những hình thức nghệ thuật khác nhau như hát, múa, đánh đàn, thổi sáo… để phát triển tiếp. Lưu ý không nên bắt trẻ làm bất cứ một hoạt động biểu diễn nào nếu trẻ không muốn.

Thảo luận ở phía dưới nha các mẹ!

webnuoicon